Menu

STAWIAMY na specjalizację i profesjonalizm

Duńska wymowa jest łatwa…wystarczy, że ściśniesz krtań

Oglądając przygody gangu Olsena niejednego z nas mogła zdziwić lub rozbawić specyficzna,
duńska wymowa. Podobnie na język duński reagują Szwedzi i Norwegowie.
Szwed zapytany o to, czy rozumie norweski, najprawdopodobniej
odpowie, że nie ma z tym większych problemów. Jeśli jednak rozmowa
przejdzie na temat duńskiego, zapewne załamie ręce i przyzna się do
tego, że często przechodzi na angielski.

Jest to jak  najbardziej zrozumiałe. W formie pisanej duński, norweski i szwedzki
są bardzo do siebie podobne. W mowie jest już zupełnie inaczej.
Duńska wymowa uległa sporej zmianie od początku XX wieku. Bardzo
rzadko słowa wymawia się zgodnie z ich pisownią. W tej kwestii duński
zachowuje się trochę jak angielski.

Jeśli macie kontakt  z duńskim lub lubicie duńskie kino, być może zauważyliście, że
Duńczycy często podczas mówienia sprawiają wrażenie, jakby się
„zacinali”, pokasływali albo mieli czkawkę. To zjawisko
fonetyczne określamy mianem stød. Polega ono na
zacieśnieniu więzadeł głosowych. Cóż, taka definicja nie brzmi zbyt
przystępnie…

Wyobraźcie sobie  owcę lub kozę. W polskich komiksach dźwięk tych zwierząt najczęściej
jest zapisywany słowem „beeeee”. Jeśli zamiast jednego
„e” zaczniecie wymawiać kilka następujących po sobie
(„be-e-e-e-e”), otrzymacie bardzo podobny efekt, jak przy
stød. To również bardzo dobre ćwiczenie dla osób uczących się
duńskiego.

Skąd wziął się tak  dziwny dźwięk? Prawdopodobnie stød funkcjonuje w duńskim już
od piętnastego wieku. Cudzoziemcy odwiedzający w tamtych czasach
Danię wspominali, że Duńczycy „kaszlą” podczas mówienia.
Zanim pojawił się stød, Duńczycy mówili równie „śpiewająco”
jak Norwegowie i Szwedzi. Po pewnym czasie melodyczny akcent zaniknął
i został zastąpiony przez „kaszlący” stød.

Stød  występuje w bardzo wielu słowach, więc podczas nauki duńskiego nie
można po prostu go ominąć. Bardzo często dwa słowa są wypowiadane
identycznie, a jedyną różnicą jest brak lub występowanie stød.
Reguł na to, kiedy w danym słowie występuje stød, jest wiele.
Niemała jest także ilość wyjątków od tych zasad, więc jednym z
najlepszych sposobów na opanowanie tego dźwięku jest po prostu
regularne słuchanie duńskiego. Kontakt z językiem mówionym jest
szczególnie ważny, ponieważ stød nie jest w żaden sposób
oznaczany w piśmie.

A oto parę  przykładów, jak bardzo stød potrafi zmienić znaczenie słowa:

Stød

Brak stød

Anden (kaczka)

Anden (inny)

Tænder (zęby)

Tænder (zapalam, zapalasz…)

Hund (pies)

Hun (ona)

Mord (morderstwo)

Mor (matka)

Możemy was pocieszyć  – w niektórych południowych częściach Danii stød nie
jest używany. To nie oznacza jednak, że nie powinniśmy się go uczyć.
W końcu większości z nas zależy na mówieniu w języku standardowym.
Sporo ciekawych przykładów i wyjaśnień podaje jedna z duńskich
youtuberek. Oto jej filmik na temat stød:

https://www.youtube.com/watch?v=5Jsf-VIaQoc

 

ASNOR
Biuro tłumaczeń języków
norweskiego i szwedzkiego

 
ul. Zawodzie 20
80-726 Gdańsk


Tel:+48 696 44 59 44
E-mail: biuro@asnor.pl